Folwark zwierzęcy streszczenie

We Dworze (Manor Farm) zwierzęta cierpią z powodu zaniedbania i okrucieństwa pijanego gospodarza, pana Jonesa. Pewnej nocy zbierają się, by wysłuchać Starego Majora, sędziwego i mądrego knura, który opowiada im o buncie przeciw ludziom i uczy pieśni «Zwierzęta Anglii», rozbudzając marzenie o równości i wolności. Wkrótce Stary Major umiera, ale jego idee skłaniają dwa młode wieprze, Snowballa i Napoleona, do przygotowania rewolty.

Zwierzęta przeganiają pana Jonesa i zmieniają nazwę gospodarstwa na «Folwark Zwierzęcy». Ustanawiają Siedem Przykazań Animalizmu, których naczelną zasadą jest, że «wszystkie zwierzęta są równe». Świnie obejmują przywództwo: Snowball uczy pozostałych czytać, a Napoleon zabiera kilka szczeniąt, by w tajemnicy wychować je na swoją straż przyboczną.

Z początku folwark rozkwita — są dobre plony i współpraca. Wybucha jednak spór: Snowball proponuje zbudowanie wiatraka, by unowocześnić gospodarstwo, a Napoleon się sprzeciwia. Gdy konflikt osiąga szczyt, Napoleon szczuje wyhodowane przez siebie psy i wypędza Snowballa z folwarku, skupiając całą władzę w swoich rękach.

Od tej pory rządy Napoleona stają się coraz bardziej opresyjne. Świnie zapewniają sobie przywileje — zagarniają mleko i jabłka — i posługują się świnią-propagandzistą, Kwiczołem, by wszystko usprawiedliwiać i zrzucać każdą winę na Snowballa, przedstawianego jako zdrajca. Gdy kury odmawiają oddawania jaj, Napoleon obcina im racje i kilka ginie, zanim reszta ulega. Wiatrak, zniszczony przez burzę, a potem przez ludzki atak, jest odbudowywany raz za razem kosztem ogromnego trudu zwierząt, przede wszystkim wiernego konia Boksera.

Na końcu Folwarku zwierzęcego świnie całkowicie przeobraziły się w to, z czym niegdyś walczyły. Stopniowo przepisują Siedem Przykazań, aż zostaje jedno zdanie: «Wszystkie zwierzęta są równe, ale niektóre są równiejsze od innych».

Świnie zaczynają chodzić na dwóch nogach, noszą ubrania i bicze oraz handlują z okolicznymi ludźmi. W ostatniej scenie pozostałe zwierzęta zaglądają przez okno domu i widzą świnie ucztujące i grające w karty z ludzkimi gospodarzami. Wybucha kłótnia o oszustwo w grze, a zwierzęta, spoglądając «od świni do człowieka i od człowieka do świni», nie potrafią już rozróżnić, kto jest kim.

Zakończenie jest głęboko pesymistyczne: rewolucja obiecująca równość i wolność doprowadziła do nowej tyranii, identycznej z uciskiem pana Jonesa. Zwierzęta pojmują, zbyt późno, że ich ideały zostały zdradzone przez zepsucie świń.

Oto kilka najsłynniejszych zdań z powieści (przetłumaczonych tu z oryginału, a nie z konkretnego wydania):

• «Wszystkie zwierzęta są równe, ale niektóre są równiejsze od innych.»
• «Cztery nogi dobre, dwie nogi złe.»
• «Stworzenia spoglądały od świni do człowieka i od człowieka do świni, i już nie sposób było rozróżnić, kto jest kim.»
• «Będę pracował ciężej.»