Portret Doriana Graya streszczenie

Dorian Gray to młodzieniec o olśniewającej urodzie, który oczarowuje wszystkich wokół. Malarz Basil Hallward tworzy jego niezwykły portret, oddający nie tylko rysy twarzy, ale i blask młodości. To u Basila Dorian poznaje Lorda Henry'ego Wottona, cynicznego arystokratę, którego hedonistyczne poglądy — wysławiające piękno i przyjemność — głęboko go naznaczają. Przed obrazem Dorian wypowiada życzenie, by pozostać wiecznie młodym, a żeby to portret starzał się zamiast niego.

Dorian zakochuje się w młodej aktorce, Sibyl Vane, która nazywa go «Księciem z bajki». Gdy jednak z miłości zaczyna grać źle, Dorian okrutnie ją odrzuca. Zrozpaczona Sibyl odbiera sobie życie. Tej samej nocy Dorian dostrzega pierwszą zmianę na portrecie: rys okrucieństwa. Popychany hedonizmem Lorda Henry'ego, postanawia zdławić poczucie winy i oddać się przyjemnościom.

Z biegiem lat Dorian prowadzi rozpustne życie, podczas gdy jego twarz zachowuje nieskazitelną czystość. Portret natomiast ulega zepsuciu i staje się zwierciadłem jego duszy. Mnożą się plotki. Gdy Basil błaga go o opamiętanie, Dorian pokazuje mu potwornie zmienione płótno i w napadzie szaleństwa morduje malarza. Zmusza dawnego przyjaciela, chemika Alana Campbella, by pozbył się ciała; dręczony wyrzutami sumienia, Alan później popełnia samobójstwo.

Brat Sibyl, James Vane, przysięga zemstę. Odnajduje Doriana, lecz zwiedziony jego młodym wyglądem wątpi, czy to on jest winowajcą. James ginie w końcu w wypadku podczas polowania. Powieść bada w ten sposób piękno, zepsucie i niemożność ucieczki przed własnym sumieniem.

Pod koniec powieści Dorian, wyczerpany widokiem portretu odbijającego całą brzydotę jego duszy, postanawia go zniszczyć, przekonany, że tak zakończy swoją udrękę. Wbija w płótno ten sam nóż, którym zabił Basila.

Czyn ten obraca się jednak przeciwko niemu. Zamiast zniszczyć obraz, Dorian godzi we własną duszę: zaalarmowani krzykiem służący znajdują portret znów piękny i nietknięty, a u jego stóp zwłoki odrażającego, pomarszczonego starca ze sztyletem w sercu. Dopiero po pierścieniach rozpoznają w nim Doriana Graya.

Zakończenie wymierza poetycką sprawiedliwość: Dorian nie mógł uciec przed moralnymi konsekwencjami swoich czynów. Jego uwodzicielski wygląd był jedynie maską, a śmierć ujawnia wreszcie prawdziwe oblicze jego duszy, podczas gdy portret odzyskuje pierwotną niewinność.

Oto kilka znanych zdań z powieści (tłumaczonych tutaj z angielskiego oryginału):

• „Nie ma książek moralnych ani niemoralnych. Są książki napisane dobrze albo źle. To wszystko." — Przedmowa
• „Jedynym sposobem, by pozbyć się pokusy, jest jej ulec." — Lord Henry
• „Za każdą wykwintną rzeczą, jaka istniała, kryło się coś tragicznego."
• „Nie chcę być na łasce swoich uczuć. Chcę się nimi posługiwać, cieszyć się nimi i nad nimi panować." — Lord Henry