Anna Karenina konusu

Anna Karenina, sekiz bölüme ve yüzlerce kısa bölüme ayrılmış uzun bir romandır:

• İki paralel olay örgüsü. Anna ile Vronski'nin ilişkisi yanında Levin ile Kitty'nin nişanı.
• Kitabe. «Öç benimdir; Ben ödeyeceğim» Anna'nın hikâyesinin ahlaki çerçevesini çizer.
• Sosye ve kır. Petersburg yüksek sosyetesini kırsal mülk yaşamıyla karşılaştırır.
• Anna'nın düşüşü. İlişkisi, yalnızlığı, kıskançlığı ve yıkımı.
• Levin'in arayışı. Aşk, anlam ve manevi huzur peşinde koşuşu.

Paralel yapı, yıkıcı tutku ile kalıcı aşkı karşılaştırmaya davet eder.

Lev Tolstoy'un Anna Karenina'sının bu konusu, imparatorluk Rusyası'nın yüksek sosyetesinde geçen iki merkezî hikâyeyi örer. Roman, Anna'nın kardeşi Stiva Oblonski'nin Moskova'daki evinde açılır; Stiva'nın Dolly ile evliliği, onun sadakatsizliği yüzünden krizdedir. Soğuk, saygın bir devlet memuru olan Aleksey Karenin'in zarif karısı Anna Karenina, çifti barıştırmak için Petersburg'dan gelir. Tren istasyonunda yakışıklı genç süvari subayı Kont Aleksey Vronski ile tanışır ve aralarında anında, güçlü bir çekim doğar.

Bu sırada Stiva'nın arkadaşı, utangaç ve idealist toprak sahibi Konstantin Levin, Dolly'nin küçük kız kardeşi Kitty Şçerbatskaya'ya evlenme teklif etmek için Moskova'ya gelir. Ama Vronski'ye tutulmuş ve onun teklifini bekleyen Kitty, Levin'i reddeder. Sonra Vronski Anna'ya âşık olup onu terk edince yıkılır. Levin, kalbi kırık, kendini çiftçiliğe ve felsefi düşünceye vermek için kırdaki mülküne çekilir.

Bu Anna Karenina konusunun anlattığı gibi, Anna ile Vronski'nin karşılıklı tutkusu tam bir ilişkiye dönüşür. Anna Vronski'nin çocuğuna hamile kalır ve doğumda neredeyse öldükten sonra, kocasını ve sevgili küçük oğlu Seryoja'yı bırakıp Vronski ile açıkça yaşamaya başlar; Rus toplumunun katı ahlak kurallarına meydan okur. Yurt dışına seyahat edip birlikte bir hayat kurmaya çalışsalar da Anna giderek dışlanır — erkeklerin ilişkilerine hoşgörü gösteren ama kadınlarınkini mahkûm eden bir toplumdan. Terk ettiği oğluna duyduğu suçluluk ve Vronski'ye artan bağımlılığı mutluluğunu zehirler.

Paralel olarak Levin'in hikâyesi tatmine doğru ilerler. O ve Kitty sonunda barışır ve evlenir; kırda sevgi dolu, kusursuz olmasa da bir aile hayatı kurarlar. Levin ölüm, inanç ve varoluşun anlamı üzerine derin sorularla sürekli boğuşur. Anna kıskançlık, paranoya ve umutsuzluğa gömülürken — Vronski'nin sevgisinin soğuduğuna inanarak — iki olay örgüsü karşıt sonuçlarına doğru sürüklenir: Anna'nın trajik yıkımı ve Levin'in güçlükle kazandığı manevi huzur.

Anna Karenina, Anna'nın trajik intiharı ve Levin'in manevi uyanışıyla biter — keskin bir karşıtlıkta iki kader. Kıskançlık, suçluluk ve toplumun dayattığı yalnızlıkla tüketilen Anna, Vronski ile ilişkisinde giderek daha istikrarsızlaşır. Onun sevgisinin soğuduğuna ve her şeyi — oğlunu, toplumsal konumunu ve benlik duygusunu — yitirdiğine inanarak umutsuzluğa kapılır. Acı ve intikam isteği içinde, Vronski'yi cezalandırmak ve eziyetinden kaçmak isteyerek bir tren istasyonuna gider ve yaklaşan bir trenin tekerleklerinin altına atlar, hayatına son verir. Ölümü Vronski'yi mahveder; o da acı ve suçlulukla parçalanmış halde Sırp savaşına — ve muhtemelen ölüme — gider.

Roman yine de Anna'nın ölümüyle bitmez. Levin'in paralel hikâyesi ve derin iç dönüşümüyle kapanır. Kitty ile evlenip baba olduktan sonra Levin, hayatın amacı ve ölümün kesinliği üzerine sorularla kıvranır, hatta intiharı düşünür. Basit bir köylüyle konuşması sayesinde manevi bir aydınlanma yaşar: ruh için ve iyilik için, yalnızca akılla değil inanç ve sevgiye göre yaşamak gerektiğini anlar.

Bu Anna Karenina konusunun sonu, bu sessiz kefarete dayanır. Anna'nın hikâyesi yıkıcı tutku ve toplumsal mahkûmiyet trajedisiyken, Levin'inki kabul ve anlamla biter. Mükemmel mutluluk ya da tüm sorularına cevap bulmaz ama onu ayakta tutan bir inanç ve yaşamak için bir neden bulur; sevgi, emek ve ahlaki çaba dolu bir hayatı kucaklar. Böylece roman, Anna'nın yasak tutkusunun getirdiği yıkımı, Levin'in ailede ve manevi amaçta keşfettiği kalıcı tatminle karşılaştırır.

Romanın en ünlü sözlerinden bazıları (burada Rusça özgün metinden çevrilmiştir):

• «Bütün mutlu aileler birbirine benzer; her mutsuz aile kendi tarzında mutsuzdur.»
• «Öç benimdir; Ben ödeyeceğim.»