Othello konusu

Oyun, Roderigo ile Othello'nun teğmeni Iago arasında çıkan bir kavgayla Venedik'te başlar. Zengin ama saf Roderigo, Desdemona'nın Venedik ordusunun Faslı generali Othello ile gizlice evlenmesine öfkelidir; Desdemona'nın gönlünü kazanmak için Iago'ya para ödemektedir. Othello'nun kendisi yerine Cassio'yu terfi ettirmesine kin besleyen Iago, bir yandan Roderigo'ya yardım eder gibi görünürken bir yandan intikamını planlar.

Dük, Othello'yu bir Türk istilasına karşı Kıbrıs'ı savunmaya gönderir ve Desdemona da ona eşlik eder. Adada Iago, generalin güvensizliklerini kullanarak planını yürürlüğe koyar. Othello'ya, karısının sadık teğmeni Cassio ile kendisini aldattığını inandırır. Bunun için Cassio'yu sarhoş edip mevkiini kaybettiren bir kavgaya sürükler, ardından ona Desdemona'dan aracılık istemesini öğütler ve bu ricayı zina kanıtı gibi gösterir.

Iago, Othello'nun Desdemona'ya verdiği ilk aşk simgesi olan mendili ele geçirip Cassio'nun eşyaları arasında buldurur. Kıskançlıktan kavrulan Othello kanıt ister; Iago da uydurur. Gözü dönen general intikam yemini eder: Cassio'yu öldürme görevini Iago'ya verir, Desdemona'yı ise kendi elleriyle boğmaya karar verir.

Karısının masumiyet feryatlarına rağmen Othello onu yatakta boğar. Iago'nun karısı ve Desdemona'nın hizmetçisi Emilia cinayeti keşfeder ve mendil hakkındaki gerçeği açıklayarak kocasını ifşa eder. Iago onu bıçaklar ve kaçmaya çalışır ama yakalanır. Korkunç gerçeği nihayet anlayan Othello, Iago'yu yaralar ve ardından canına kıyar. Trajedi, Iago'nun tutuklanması ve Cassio'nun Kıbrıs valiliğine atanmasıyla son bulur.

Oyun yürek burkan bir doruk noktasıyla sona erer. Iago'nun yalanlarıyla Desdemona'nın kendisini Cassio ile aldattığına inanan Othello, karısı hâlâ masum olduğunu haykırırken onu yatak odasında boğar.

Hemen ardından Iago'nun karısı ve Desdemona'nın hizmetçisi Emilia cinayeti keşfeder ve kocasının oyunlarını açığa çıkarır: ünlü mendili, onun isteğiyle Iago'ya veren kişi kendisidir. İfşa olmanın öfkesiyle Iago onu bıçaklayarak öldürür. Ihaneti ortaya çıkar, ama Othello için artık çok geçtir.

Gerçeğin ağırlığıyla yıkılan Othello, Iago'yu yaralar ve son bir konuşma yapar; kendisinin «akıllıca değil ama fazlasıyla seven» bir adam olarak anılmasını ister. Sonra gizlediği bir bıçakla canına kıyar. Cassio Kıbrıs valisi olarak atanır, tutuklanan Iago ise cezasını beklemektedir. Oyun, kaybın ağırlığı ile kıskançlık ve ihanetin yıkıcı sonuçlarıyla kapanır.

Oyundan öne çıkan bazı replikler (burada resmî bir Türkçe çeviriden değil, İngilizce orijinalinden çevrilmiştir):

• «Ah efendim, kıskançlıktan sakının: o, beslendiği eti alaya alan yeşil gözlü canavardır.» — Iago
• «O zaman, akıllıca değil ama fazlasıyla seven birinden söz edeceksiniz.» — Othello
• «Ben, olduğum kişi değilim.» — Iago
• «Yine de ne yazık, Iago! Ah Iago, ne yazık!» — Othello